آموزش ترجمه ( برگرفته از کتاب : ترجمه و مترجم نوشته غلامرضا رشیدی )

اصل معدل یابی در حقیقت چیزی است که  کل فرآیند ترجمه در آن خلاصه می شود، مترجم از ابتدا تا انتهای ترجمه سرگرم یافتن معادلهای مناسب و صحیح از زبان مقصد برای واژه ها و مفاهیم و جمله های متن مبدا است. در نهایت چنانچه معادلهای انتخابی نسبت به اصل خود در زبان مبدا از هر حیث مطابقت کند، متن ترجمه شده همان تاثیری را بر خواننده می گذارد که متن اصلی بر خواننده ی خود گذاشته است، و در این صورت ترجمه پذیرفتنی بوده و مترجم کاری موثر و مفید ارائه داده است.

در توضیح و معرفی این اصل اساسی باید گفت که در بسیاری از موارد ترجمه صوری و تحت اللفظی یک جمله یا یک متن به هیچ وجه مفهوم نبوده یا روان و مانوس نیست و بنابراین باید با دقت در متن، ابتدا منظور و مقصود نویسنده و معنای کلی جمله را دریافت، سپس معادل مناسب آنرا از زبان مقصد انتخاب کرد.

فرآیند درک مقصود نویسنده و معنای کلی یک جمله و سپس یافتن معادل مناسب آن دو مرحله دارد: مترجم ابتدا مفهوم جمله را درک می کند و سپس با بهره گیری از توان خویش در زبان مادری ( زبان مقصد ) معادل صحیحی برای آن جمله را انتخاب می کند. از این دو مرحله، مرحله ی دوم اهمیت بیشتری دارد و اشکال عمده کار مترجمان مبتدی و دانشجویان مترجمی نیز در این مرحله است. در این بخش با استفاده از چند مثال مواردی از اختلاف ساختاری بین دو زبان را بیان کرده و عدم کارایی ترجمه تحت اللفظی را در این موارد نشان می دهیم.

He was sick and had only two days to live

ترجمه تحت اللفظی : او بیمار بود و فقط دو روز داشت برای زندگی.

ترجمه روان : او بیمار بود و فقط دو روز از عمرش باقی بود.

It is habitual about him to stay up late